Popatrzmy na niewidzenie

Data:

Autor: Artykuł pochodzi ze strony: www.tyflo.pl/niewidomy-slabowidzacy-definicja/ ©

Dzieci Ośrodka w Kibeho mają różne problemy ze wzrokiem. Chcielibyśmy przybliżyć nieco tę tematykę, by jeszcze bardziej wczuć się w to, z czym zmagają się mali uczniowie.

Często posługujemy się terminami “niewidomy”, “słabowidzący” mówiąc o osobach z niepełnosprawnością wzrokową. Czy zawsze mamy na myśli to samo używając tych samych słów? Sądzę, że w pierwszej chwili wiele osób może sobie wyobrazić, że ktoś “niewidomy” to taki, co widzi “na czarno” czyli zupełnie nic a “słabowidzący” to ktoś, kto ma “zamazany obraz”, kiedy na coś patrzy.

Okazuje się, że cała sprawa jest bardziej skomplikowana. Co na przykład powiedzieć o osobach, które widzą tylko światło, ale potrafią je zlokalizować i używać źródeł światła jako punktów orientacyjnych przy poruszaniu się? Albo o dzieciach, które przemieszczając się korzystają ze wskazówek wzrokowych (widzą duże, kontrastowe obiekty, meble, oznaczenia), ale przy czytaniu posługują się alfabetem brajla? Albo o kimś, kto ma tak ograniczone pole widzenia, że porusza się z białą laską, ale jest w stanie przeczytać normalną gazetę? To, że ktoś “nie widzi” albo “słabo widzi” wcale nie jest jednoznaczne.

Mówiąc o niewidomych i słabowidzących można używać definicji opartych na kryteriach medycznych. Dotyczą one wartości ostrości wzroku i pola widzenia.
Według  Światowej Organizacji Zdrowia (klasyfikacja ICD – 10 2010 r.):
Osoba niewidoma (“blind”)- to ktoś, kto ma ostrość wzroku poniżej 3/60 (0,05) w lepszym oku lub pole widzenia nie większe niż 10 st. od centralnego punktu fiksacji (lub inaczej o średnicy 20 st.). Wśród niewidomych można wyróżnić trzy kategorie ze względu na ostrość wzroku: osoby z ostrością wzroku mniejszą niż 3/60 ale większą lub równą 1/60 (tzn. mogące policzyć palce z odległości 1 metra), osoby z ostrością wzroku mniejszą niż 1/60 do poczucia światła, osoby bez poczucia światła.
Osoba słabowidząca (jeśli tak przetłumaczyć określenie “visually impaired”) – to osoba mająca ostrość wzroku w lepszym oku przy najlepszej możliwej korekcji mniejszą niż 6/18 (0,3) ale większą lub równą 3/60 (0,05). Przy czym wyróżnia się dwa stopnie uszkodzenia wzroku: mniej poważny (ostrość wzroku mniejsza niż 6/18 ale większa lub równa 6/60 czyli 0,1) i poważny (ostrość wzroku mniejsza niż 6/60, większa lub równa 3/60). Taką definicję osoby słabowidzącej można znaleźć najczęściej.
Co ważne, obecna wersja ICD używa określenia “słabowzroczność” (“low vision”) w stosunku do szerszej grupy osób – z ostrością wzroku od 6/18 do poczucia światła albo polem widzenia mniejszym niż 10 st. od punktu fiksacji (czyli o średnicy 20 st.) ale używających bądź mogących używać wzroku do planowania lub wykonywania zadań.

Ta ostatnia definicja jest bliska popularnej w rehabilitacji wzroku funkcjonalnej definicji osoby słabowidzącej, według której osoba taka ma poziom widzenia, który nawet przy użyciu szkieł korekcyjnych uniemożliwia wykonywanie i planowanie czynności, ale działania te stają się możliwe przy zastosowaniu pomocy optycznych i nieoptycznych ułatwiających widzenie, adaptację otoczenia i używanie technik wykorzystania dostępnych informacji wzrokowych (wg A. Corn). Co za tym idzie: osoba niewidoma to osoba bez potencjału wzrokowego (nieposługująca się wzrokiem w żadnych sytuacjach). I jeszcze jeden wniosek: ktoś, kto widzi “niewyraźnie”, ale pomagają mu okulary, nie jest osobą słabowidzącą.

Łatwo zauważyć, że termin “słabowidzący” nastręcza wiele trudności definicyjnych, odnosi się do bardzo dużej i zróżnicowanej grupy i że trzeba go wiązać z tym, jak dana osoba może używać wzroku, a nie jakie liczby określają jej ostrość wzroku czy pole widzenia.

Na koniec warto podkreślić, że często potocznie używane jako zamiennik słowa “słabowidzący” słowo “niedowidzący”, chociaż poprawne językowo, może być uznane za przestarzałe (kiedyś odnosiło się do osób z mniejszym stopniem uszkodzenia wzroku i często można się spotkać z takim znaczeniem tego słowa) i po prostu niewłaściwe. Myślę, że lepiej używać określenia “słabowidzący”.

Pozytywnie

facebook